10 september 2011

Gereformeerde bloedgroepen

Vandaag biedt de krant (het ND) weer boeiend reli-nieuws. Neem eens de moeite om pagina 2 helemaal door te nemen. Vooral het tweede artikel is opmerkelijk. Er is een oproep gedaan voor samengaan van Gereformeerden vanaf medio het jaar 2017. Het Reformatie gedenkjaar. Dat is een mooi plan. Er worden ergens met name twee obstakels voor eenheid genoemd. Zo zijn er de charismatischen (hoe gaan we daar mee om?) en is er de schier 'never-ending' discussie over het al dan niet toelaten van de vrouw in het ambt.
Mijn stelling: beide beperkingen daarin staan het priesterschap van alle gelovigen in de weg. Werkelijk gemeente-zijn kan alleen als je iedereen zoveel mogelijk erbij betrekt. Door vrouwen niet tot het ambt te benoemen en het charismatische tegen te willen gaan, geef je expliciet aan dat je de groep van mannelijk geschoolde theologen een soort van priesterfunctie toekent, als middelaars bijna, voor de rest van je kerk. Stel je voor zeg, als mensen anders dan de bestudeerde theologen eens mondig werden. De gereformeerde kerken hebben nog een lange weg te gaan.

P.s. deze tekst is 'op twitterverzoek' ter verduidelijking ietsje aangepast, d.w.z. ná het verschijnen van de eerste onderstaande reactie. Mijn eigen reactie hieronder maakt mijn bedoeling ook weer wat duidelijker hoop ik.

12 reacties:

Menno zei

het gat tussen de theologen en dominees enerzijds en het 'kerkvolk' anderzijds is inderdaad gigantisch. De onderwerpen die bij regiovergaderingen en classis e.d. worden besproken staan echt ver af van de dingen die de meeste mensen bezighoudt. Tenminste, volgens mij is dat ook wat jij bedoelt!?

Deze mensen zijn volgens mij best mondig, maar zien er geen enkel nut in om zich gaan te bemoeien met wat de kerkleiders bezig houdt. dat is eigenlijk misschien nog wel erger....

groet, MR

Paul Miller zei

Een zinvolle aanvulling Menno, maar ik had denk ik iets anders in gedachten. Wel denk ik dat éénheid aangestuurd moet worden van bovenaf. Te beginnen met het avondmaal openstellen voor elkaar, in zoverre dat nog niet gebeurd is. Daarnaast één centrale theologische opleiding voor predikanten. Kerkelijke bezittingen onderbrengen onder één centraal orgaan.
En natuurlijk ben ik ook voor de vrouw in het ambt, dat spreekt voor zich. En ik vind dat beroepen HBO-theologen ook de sacramenten moeten kunnen bedienen. Is elkaars doop als geaccepteerd?

Ik vermoed dat aan de basis, het 'kerkvolk' zeg maar, er al veel éénheid is. Aan de top, regio, synode en classis, zal men nog vastzitten in historische geschilpunten. Ik ken die kerken te weinig, maar het is voor een relatieve buitenstaander als ik werkelijk niet te volgen dat er zoveel gereformeerde bloedgroepen zijn. Het kan niet anders of er spelen (persoonlijke) belangen die uitgaan boven de theologie. Die bijna vastgelopen benoeming van Stefan Paas in Kampen is daar m.i. geen uitzondering op. De angst heerst en het wantrouwen. Ik zie de volgende paradox. Men kickt op het academische, maar als een academicus vervolgens te veel zichzelf is, dan neemt de kleine burgerman het heft in eigen hand en schreeuwt men moord en brand. Ik bespeur daar een vorm van geldingsdrang in plaats van vertrouwen in elkaar.

Wim de Bruin zei

Ha Paul,

Nu begrijp ik wat je probeert op te roepen. m.i. blijkt dat je de laatste tijd niet in een van de meer moderniserende protestantse kerken bent geweest.

Predikanten zijn inderdaad theologen. Maar ouderlingen en diakenen zijn gewone mannen, met daaronder vrachtwagenchauffeurs en bouwvakkers. Die zijn ook op vergaderingen vertegenwoordigd en laten hun stem zeer wel horen.

Dat predikanten opleiding nodig hebben lijkt me vrij logisch (HBO zou ik in sommige gevallen genoeg vinden overigens), want van slappe praatjes hebben mensen snel genoeg.

Soms ontaard het inderdaad in teveel macht bij de predikant. Maar dat gebeurt vooral bij mensen die dat in hun karakter hebben. Helaas zijn er ook psychopatische predikanten. Ik hoop dat ik dat niet word ;-) Maar dan is dat een probleem van de persoon, en niet van het opleidingsniveau.

Verder vraag ik me af hoe het komt dat jij de orthodoxe bijbellezing wel volgt op het punt van homoseksualiteit (als ik het ergens anders op jouw blog tenminste goed begrepen heb), en niet op het punt van vrouw en ambt. Ben benieuwd naar je houding daarin.

Een vriendelijke groet,
Wim

Paul Miller zei

@Wim
Om met je eerste opmerking te beginnen; mij gaat het om het streven naar spirituele en organisatorische eenheid, binnen de beperking van de diverse gereformeerde denominaties. Gaan voor het meest haalbare op de relatief korte termijn (2017). Wil jij dat ook? Lijkt me een goeie zaak. Wat is trouwens een meer moderniserende protestantse kerk? Nodig mij eens uit. Maar moet ik dan in een Christelijke gereformeerde kerk zijn, in een Nederlands gereformeerde kerk, of in een Vrijgemaakt gereformeerde kerk? Jij mag het zeggen. Eén van mijn laatste bezoeken was in de Amstelkerk in centrum Amsterdam. Maar ik baseer mijn observaties meer op flarden nieuws in het ND. Toegegeven, een lastige beperking, maar ik heb die verschillende bloedgroepen niet verzonnen Wim en begrijpen doe ik het al helemaal niet.

Wat je tweede punt betreft lopen er nu een paar zaken door elkaar vrees ik. Er is het theologische leergesprek en de bestuurlijke kant. Laat maar even rusten. Alleen denk ik dat vergaderen een te magere definiëring van het Bijbels priesterschap van gelovigen is, mocht je daar eventueel op doelen. Oké, ouderlingen doen vast meer dan dat. Je noemt overigens een paar typische mannenberoepen. Waarom? Ik mis de verpleegsters en de onderwijzeressen, om er maar twee traditionele vrouwenberoepen tegenover te plaatsen. Of doel je nu op het opleidingsniveau? Gaan de theologen ook inhoudelijk het leergesprek aan? Ik beweer niet dat ze niets te melden hebben, maar dat ze zich bedreigd zouden kunnen voelen.

Je derde punt. Toch suggestief hoe je de term slappe praatjes hanteert in één adem met HBO-theologen. Jammer. Het gaat er natuurlijk primair om wat ze mogen en wat niet. Vooral het avondmaal bedienen. Er bestaat gewoon iets van een cognitieve klasse justitie. Schande. Begrijp dat nou eens. En..., waarom zou de predikant meer moeten verdienen dan de Hbo’er die het beter doet? Er heerst denk ik gewoon angst. Hoe haalt de kerk het in z'n bolle theologenkop om van het avondmaal zo'n strijdpunt te maken.
En jij mag je zorgen maken over de slappe praatjes, maar er is al decennia een enorme leegloop gaande. Mijn vraag aan jou: wat voor praatjes zijn er in de laatste decennia dan wel niet gehouden? En je opmerking helpt ook niet te verklaren waarom er zo velen juist naar de evangelische gemeenten zijn gevlucht. Want als er ergens slappe praatjes worden gehouden… Oeps, dat is een grapje hoor.

Je vierde punt laat ik even voor wat het is. Psychopathische predikanten? God verhoede het.

Je laatste punt is mogelijk op een misvatting gebaseerd. Ik hanteer geen orthodoxe Bijbellezing, maar een Evangelische, dan wel Charismatische. Ook mijn kerk, Crossroads International Church, volgt hierin beleidsmatig de evangelicale stellingname. Maar feitelijk vind dit een kwestie van appels met peren vergelijken. Jij weet ook wel dat dit een onderbouwde keuze is. Ook jij wilt toch af van straf biblicisme? Bezoek eens een homobar of een ‘dark room’ zou ik zeggen, and taste and see... Maar ach, als er door de eeuwen heen net zoveel homoseksuele mannenlijke zendelingen waren geweest als alleenstaande vrouwen die kerken stichtten en zieken verzorgden, dan had je misschien een punt gehad. :-)

Jos M. Strengholt zei

Phew. Miller. Wat een thema!
En je bent zelf niet zo refo.

Ik ben helemaal voor meer eenheid. Maar dat bereik je niet door meer charisma (daar is de verdeeldheid nog groter...) of meer vrouw (waarom die keus, waarom niet doen wat bijbel zegt?)

bless you voor het idee. de verdeeldheid van de kerk is de zondeval van de kerk.

Paul Miller zei

@Jos
Tja, in een land als Brazilië is er ook weer toename van kerkverlating onder evangelischen en pinkstergroepen, mede door scheuringen en splitsingen (ND van vandaag).
Die omverkwikkeijke gereformeerde bloedgroepen vind ik echt heel erg triest. Het is een blamage voor elke Nederlandse christen. Een schandvek op het blazoen van ons polderlandje. Ik zou niet meer in een Gereformeerde kerk willen of kunnen zitten, ook al zijn de lokale varianten natuurlijk veelal mooi en prachtig. Neem nu de missionaire initiatieven in Amsterdam. Jammer dat men (lokale uitzondeingen daargelaten) zo hecht aan de oude wijnzakken van de eigen traditie.
Doen wat de bijbel zegt? E.e.a. is toch heel goed Bijbels te onderbouwen? Dat gebeurt in zendingskringen. En daar zijn studies over. Ik denk dat Paulus inmiddels een beetje spijt heeft van zijn krachtige teksten hierover. Of wij lezen ze verkeerd.
Overigens leuk weer wat van je horen en bedankt voor je reactie.

Wim de Bruin zei

@Jos.
Helemaal mee eens. Ik ben hartelijk voor zoveel mogelijk eenheid.

@Paul.
Als evangelicaal heb je volgens mij boter op je hoofd. ik kan uit m'n hoofd meer evangelische kerken opnoemen die gescheurd zijn, dan gereformeerde kerken.

Verder bedoel ik slappe praatjes zeker niet suggestief ivm hbo theologen. en ook ik vind het onzin dat iemand met hbo geen sacrament zou kunnen bedienen. Ik bedoel wel dat alle gemeenteleden zomaar aan het woord laten niet zo'n goed idee is.

Je hebt volgens mij de vraag van het bijbellezen op punt van vrouw en homo ontweken en niet beantwoord.

Dat was ie wel weer :-)

Wim de Bruin zei

@Paul

Ik vind jouw vergelijking van een homobar met vrouwelijke zendelingen pas appels met peren vergelijken.

Er zijn, naast vrouwelijke zendelingen, genoeg hoeren te bedenken. En naast viespeuken, genoeg homo's die in een nette relatie leven. En die ook nog gelovig zijn!

Paul Miller zei

@Wim

Oké, mijn vergelijking was wat ongelukkig. Maar wat is jouw positie eigenlijk bij deze onderwerpen? Ik denk niet dat we hierover op een blog heel gedetailleerd kunnen schrijven. Ik geef wat aanzetten, maar mijn avonden zijn kort en mijn computer onhandig. Een echt bureau om op te werken heb ik niet, dus verwacht niet te veel diepgang of eruditie van me. Dit gezegd hebbende…

Maar wat klets je nu over boter op m’n hoofd? Ik juich een door derden (zie ND) voorgestelde éénheid onder de drie genoemde Gereformeerde bloedgroepen alleen maar toe en geef zelfs een paar goede ideeën gratis weg. Ik maak niemand verwijten hoop ik. Van afkomst zou ik nu overigens PKN geweest zijn. Van scheuringen onder Evangelischen weet ik natuurlijk het e.e.a. af, maar dat gaat meestal niet over theologische kwesties (kan ook bijna niet :-), maar dat terzijde. Een paar maanden geleden was ik aanwezig op een zogenaamde oecumenische jongeren avond in Hoevelaken (in een cultureel centrum) van 'de' Gereformeerden (Refo's?). Ze hebben daar landelijk georganiseerde thema-avonden. Was ik nog single geweest, dan kon ik alsnog m’n fysieke bijdrage leveren aan de kerkelijke eenheid in Nederland. :-)

Wim, we kunnen het over controversiële onderwerpen waarschijnlijk toch niet eens worden. Hoe lees jij de Bijbel? Hoe lees ik de Bijbel? Ik kan je ter illustratie beter verwijzen naar het boekje: Het levende zwaard, van Harold R. Eberle. Hij gaat zeer specifiek in op hoe Evangelischen de teksten over de vrouw (kunnen) lezen, en andere teksten. Hij zet dit af tegen een meer fundamentalistische lezing. Hij ontwijkt de vraag ook een beetje, maar zegt duidelijk dat het volgen van een wettische uitleg, welke dat ook is, zonder de inspiratie van de Heilige Geest altijd tot geestelijke duisternis leidt. Kijk, laten we daar eens mee beginnen. Lijkt me een goed uitgangspunt.

Onlangs las ik twee interviews met Woody Allen. Eén in magazine Linda, de andere in krantje Metro. In die eerste zei Allen over zichzelf dat hij oud was en bang voor de dood. In het tweede interview zei hij dat de uitkomst van zijn huwelijk nog onbekend was (o.i.d.); er kon nog van alles gebeuren, omdat hij nog jong was. Kijk, wat een tegenstrijdigheid zegt de fundamentalist. Woody Allens leeftijd is dus contextueel oud en/of jong. En zo kan ik nog wel even door filosoferen, zonder te vallen in valkuilen van theologisch jargon. Want die probeer ik natuurlijk ernstig te vermijden, want daarin ben jij me toch te slim af. :-)

Paul Miller zei

(vervolg)
Ik geloof sterk in het Bijbels uitgangspunt van ‘een ieder zij in zijn eigen geweten ten volle overtuigd’. Ik weet van een homoseksueel (gehuwd?) stel in een Nederlands gereformeerde kerk, dat een splitsing geforceerd hebben door min of meer acceptatie te eisen. Velen hebben die kerk toen verlaten. Een dierbaar familielid van mij is er toen gebleven. Ik zie om mij heen dat vrouwen van alles doen en ik juich dat toe. Maar vind het persoonlijk niet altijd per se heel geweldig, maar dat zal vast ook aan mij liggen. Je mag het niet hardop zeggen, maar ik vind extra decency in kleding bijvoorbeeld best belangrijk, maar ik ken voorbeelden waar dat dus niet zo het geval was. Cultureel interessant, zullen we maar zeggen.

Maar weet je wat ik eigenlijk zo grappig vind. Bijna nooit heeft iemand, in- of buiten de kerk (uitgezonderd genoemd dierbaar familielid), mij naar mijn mening gevraagd over deze onderwerpen. Ik tel in het kerkelijk leven totaal niet mee. Mijn sociale status is laag en ik kan niet meepraten over voetbal, noch over auto’s; niet over computers en van muziek heb ik ook weinig verstand. Je laat mijn hersens wel kraken hoor Wim. Mijn invloed reikt tot het midden van een leeg polderlandschap. Ik ben niet gewend om hier stellig in te zijn. Ik leef in een volstrekt seculiere omgeving en daar gelden andere regels dan in kerk en gemeente, dus vind ik het lastig hier een uitgesproken mening over te uiten. En niemand vraagt dat ook van mij, behalve jij dus. Ontwijk ik daarmee je vraag? Ja en nee, denk ik. Je moet ook wel een beetje met me willen meebewegen. Op Twitter verwees ik je naar beleidsstukken van Crossroads International Church over deze onderwerpen. Ik vermoed dat ik helemaal op die lijn zit. je kunt ze makkelijk opvragen. Hoe expliciet moet ik zijn? Hoe expliciet ben jij eigenlijk?

Wim de Bruin zei

Ha Paul,

Vat mijn vragen vooral niet op als een aanval.

Ik ben blij dat je de initiatieven tot eenheid toejuicht. Er wordt veel gedaan in gereformeerde kerken om tot eenheid te komen. En jouw opmerking ergens in een comment dat je nooit meer lid zou willen zijn van een gereformeerde kerk om die reden steekt me.

Vanuit mijn positie, in mijn situatie, kan ik helaas op internet niet open zijn over mijn mening over van alles en nog wat. Ik hoop dat je daar begrip voor hebt. In een persoonlijk gesprek zou ik meer kunnen zeggen 'off the record'.

Ik ken jou als een type dat veel nadenkt, en neem je mening serieus. Ik vermoed dat wij over veel onderwerpen in een persoonlijk gesprek elkaar zouden herkennen. Soms wellicht ook niet. Maar in die ene ontmoeting die ik met je had, zag ik een broeder. laat ik het daarbij houden.

Paul Miller zei

@Wim

Je vragen vat ik niet op als aanval hoor. Ik vind het gewoon leuk om e.e.a. in columnstijl neer te pennen. Is dat te heftig voor je? De ene avond uit ik me misschien wat emotioneler dan de andere. Ik waardeer je schrijven in ieder geval. Jammer dat je stopt.

Je voelt je gekwetst door de volgende zin: "Ik zou niet meer in een Gereformeerde kerk willen of kunnen zitten, ook al zijn de lokale varianten natuurlijk veelal mooi en prachtig."
Ik bedoelde inderdaad lid worden, maar wat jij als reden aanvoert klopt natuurlijk niet. Het is het gebrek aan eenheid dat me stoort, niet de pogingen breuken te helen; integendeel juist. Bovendien belijd ik de volwassendoop en sta ik open voor tal van andere christelijke tradities. De gemiddelde Gereformeerde niet PKN-zijnde kerk zal mogelijk nog niet eens blij met mij zijn.

Ik zou nog veel meer kunnen zeggen. Vandaag stond in het ND weer een interessant stuk over de positie van de vrouw bij de Vrijgemaakten. Mooie aanknopingspunten daar. Ook over hoe ik de bijbel lees zou ik meer over kunnen vertellen. Ik begon net op stoom te komen, maar als jij afhaakt, is dat voor mij niet zo'n stimulans om door te gaan. Jammer, maar we komen elkaar vast weer bij een ander onderwerp tegen dat zich beter leent voor een publieke discussie.

Met vriendelijke groet,
Paul