'Reflecteren, in de spiegel kijken, dat is een fundamenteel proces', zegt Bert Musschenga, voorzitter van de Vereniging van Ethici in Nederand. 'Het kan leiden tot de conclusie dat je jezelf niet meevalt.'Onderstaand artikel is integraal overgenomen uit het Nederlands Dagblad van woensdag 22 december 2011.
AMSTERDAM - De paus roept christenen op tot zelfonderzoek, maar hoe doe je dat? In de spiegel kijken is goed, maar kan erg confronterend zijn.
Het wordt tijd voor zelfbeproeving, vindt paus Benedictus. Leden van de Rooms-Katholieke Kerk moeten voor zichzelf nagaan wat er schort aan de boodschap van de kerk en aan het christelijke leven in het algemeen, zei hij begin deze week, tijdens zijn traditionele kersttoespraak ten overstaan van curiekardinalen en - bisschoppen. Hij zei dat met name met het oog op de vele misbruikschandalen in de kerk, maar zelfonderzoek is goed voor iedereen. De vraag is alleen: hoe doe je dat en wat levert het op?
Bert Musschenga, voorzitter van de Vereniging van Ethici in Nederland:
'Zelfreflectie is een belangrijk thema in de ethiek. Reflecteren, in de spiegel kijken, dat is een fundamenteel proces. Je kunt daar alle kanten mee op. Er is op honderden manieren invulling aan te geven. Maar in de kern gaat het om gewetensonderzoek, bij jezelf te rade gaan, stilstaan bij wat je gedaan hebt vanuit principes en waarden die je zelf hoog acht: is wat je gedaan hebt in overeenstemming met wat je echt wilt? Ren je jezelf niet voorbij? Is dat wat ik doe wel goed? Iedereen die zich dit soort vragen stelt, zit op de goede weg. Het gaat erom of je eerlijk bent voor jezelf, want de mogelijkheden tot zelfbedrog zijn heel groot. In de spiegel kijken kan erg confronterend zijn. Het kan leiden tot de conclusie dat je jezelf niet meevalt. Misschien dat we er daarom soms liever niet aan beginnen.'
Henk Binnendijk, evangelist, schrijver en voormalig programmamaker bij de EO:
'Het is goed voor iedereen om naar binnen te kijken, maar voor christenen is het wezenlijk. David zegt in Psalm 139 'Doorgrond mij en ken mijn hart' en in Psalm 51 'Vernieuw mijn binnenste'. Zelfonderzoek kan door bijbellezen en bidden, maar toch vooral door te wandelen met God. Hij spreekt via je geweten tot je en maakt je attent op dingen die niet goed zijn. Je hart is echt niet zo koosjer, maar dat zie je pas als het licht van God erop schijnt. Het is net als een kamer waarvan je denkt dat de lucht er schoon is. Maar als de zon naar binnen schijnt, zie je opeens al die stofdeeltjes. Het moet de gezindheid van je hart zijn, te willen weten waar die stofdeeltjes zitten. Je kunt daar heel zwaar over doen, maar ik wil vooral benadrukken dat het een vreugde is om alles voor God open te gooien. Je moet er als het ware plezier in zien te krijgen, Gods licht in je hart te laten schijnen. Dat werkt heel bevrijdend. Je kunt alles wegstoppen, maar daar krijg je zomaar psychosomatische klachten van.'
Mariska Orbán, hoofdredacteur Katholiek Nieuwsblad:
'Zelfonderzoek in je eentje, daar kom je niet goed uit. Ieder mens heeft blinde vlekken, dingen die je niet bij jezelf ziet of wilt zien. Daarom heb je iemand in je omgeving nodig. Je partner of kritische vrienden, die durven zeggen dat je gedrag niet leuk is of dat je arrogant overkomt. Het mooie van vriendschap is dat een kwetsbare opstelling je relatie versterkt. Het is belangrijk dat je aan één of twee mensen in je omgeving ook de dingen vertelt waarvoor je je heel erg schaamt. Een verslaving bijvoorbeeld, of dat je veel te impulsief bent, te makkelijk geld uitgeeft of schulden maakt. Een soort biecht eigenlijk, om het in katholieke termen te zeggen. Dat voorkomt ook dat kleinigheden die je voor je houdt, in je gedachten steeds groter worden, groter dan ze in werkelijkheid zijn.'
Erik Borgman, hoogleraar theologie van de religie:
'Zelfonderzoek is controleren of je nog wel op het goede spoor zit. Nagaan of datgene waarvoor je meent te staan nog steeds is waar je inderdaad voor staat. Want het kan zomaar zijn, dat je in de verkeerde richting geraakt bent, zonder dat je dat zelf wilde en zonder dat je je daarvan bewust bent. Als je doet aan zelfonderzoek, stel je jezelf de vraag: bevorder ik het goede, weerstreef ik het kwade of doe ik in de praktijk iets anders dan wat ik zeg? Voor christenen ligt hier in het bijzonder een taak. In plaats van te klagen over allerlei zaken die een richting uitgaan die je niet wilt, kun je beter verbindingen proberen te leggen. We schieten gauw in het defensief, in plaats van dat we zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Vraag je niet alleen af: waar ben ik bang voor? Maar stel je open voor visies van anderen. Heb een open oog voor mensen 'die niet van jou zijn'.' <
geplaatst:
22-12-2010
auteur:
Hilbert Meijer
0 reacties:
Een reactie plaatsen